پدافند غیر عامل، ایران پایدار

پدافند غیر عامل، ایران پایدار
آبان 1, 1400
236 بازدید

پدافند غیر عامل، ایران پایدار محمد مهدی ابراهیمی دانشجو، عضو انجمن ترویج علم ایران به بیان ساده‌ پدافند غیرعامل، مجموعه اقداماتی است که انجام می شود تا در صورت بروز جنگ و سوانح، خسارات احتمالی به حداقل میزان خود برسد. هدف از اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل کاستن از آسیب‌پذیری نیروی انسانی و تجهیزات حیاتی و […]

پدافند غیر عامل، ایران پایدار

محمد مهدی ابراهیمی
دانشجو، عضو انجمن ترویج علم ایران

به بیان ساده‌ پدافند غیرعامل، مجموعه اقداماتی است که انجام می شود تا در صورت بروز جنگ و سوانح، خسارات احتمالی به حداقل میزان خود برسد.
هدف از اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل کاستن از آسیب‌پذیری نیروی انسانی و تجهیزات حیاتی و حساس و مهم کشور علی رغم حملات خصمانه و مخرب دشمن و سوانح (طبیعی) و استمرار فعالیت‌ها و خدمات زیر بنایی و تامین نیازهای حیاتی و تداوم اداره کشور در شرایط بحرانی ناشی از جنگ و سوانح است.
به عنوان مثالی ساده، از پدافند غیرعامل می توان به استتار، اختفا و ایجاد سرپناه برای تاسیسات مهم و استراتژیک اشاره کرد.
در پدافند عامل فقط نیروهای مسلح مسئولیت دارند. در حالی که در پدافند غیرعامل تمام نهادها، نیروها، سازمان ها، صنایع و حتی مردم عادی می توانند نقش مؤثری بر عهده گیرند.عمده ترین هدف پدافند غیرعامل، ایمن سازی و کاهش آسیب پذیری زیرساخت های مورد نیاز مردم است تا بتدریج شرایطی را برای امنیت و آرامش ایجاد نماید. این گونه اقدامات مهم در اکثر کشورهای دنیا یا انجام شده و یا در حال اقدام است. بنابراین با توجه به تأکید بر محافظت از غیرنظامیان در تعریف پدافند غیرعامل می‏توان دایره‏ ی شمول آن را گسترش داده و بر اساس نگرش عام دفاع غیرنظامی،پدافند غیرعامل را بدین شکل تعریف نمود:
هر اقدام غیر مسلحانه ‏ای که موجب کاهش آسیب پذیری نیروی انسانی،ساختمان‏ ها،تأسیسات، تجهیزات، اسناد و شهرای کشور در مقابل بحران‏ هایی با عامل طبیعی (خشکسالی،سیل، زلزله، رانش، لغزش، طوفان،…) و عامل انسانی (جنگ، شورش‏ های داخلی، تحریم،…..)گردد پدافند غیرعامل خوانده می‏ شود.
این اقدامات اگر به صورت یک برنامه ریزی و با طراحی در توسعه کشور(توسعه پایدار) نهادینه شود، خود به خود بسیاری از زیر ساخت هایی که ایجاد می شود، در ذات خود ایمنی خواهند داشت.برای اصلاح زیرساخت های فعلی هم می توان با ارائه راهکارهایی مثل مهندسی مجدد، آنها را مستحکم کرد. توسعه پایدار به عنوان یک فرایند لازمه بهبود و پیشرفت و ازبین بردن کاستی های اجتماعی و فرهنگی جوامع پیشرفته است. برای ایرانی با توسعه پایدار پدافند غیرعامل الزامی است اساسی و مهم. همچنین اگر تاریخ را هم مطالعه کرده باشیم مشاهده میکنیم
پدافند غیرعامل قدمتی دیرینه در زندگی بشر داشته.انسان‏ های اولیه برای در امان ماندن از تهاجم حیوانات وحشی و دیگر دشمنان خود و همچنین برای کاستن از نگرانی‏ ها به غارها،بالای درختان و دیگر مأمن‏ های طبیعی پناه می‏ بردند. با شکل‏ گیری تمدن‏ های اولیه در جهان که با وقوع جنگ همراه بود،انسان ‏ها اصول اولیه‏ ی پدافند غیرعامل را به صورت جوشن و سپر برای حفاظت انفرادی و برج،بارو، قلاع محکم و مرتفع برای تأمین امنیت گروهی به صورت گسترده‏ ای رواج دادند. وجود خندق در اطراف شهرها و ایجاد دروازه‏ های مستحکم برای پیشگیری از حملات غافلگیرانه‏ ی دشمن در تمام نقاط جهان امری رایج بود.در جریان هجرت پیامبر عظیم الشأن اسلام نیز خداوند متعال با استفاده از شگردهای اختفاء و فریب که از اصول پدافند غیرعامل است،مانع از دسترسی کفار قریش به ایشان گردید.
استفاده از عوارض طبیعی برای جلوگیری از دسترسی دشمن نیز یکی از اصول همواره مد نظر پدافند غیرعامل است که حضرت امیرالمؤمنین “ع” در نامه‏ی ۱۲ نهج البلاغه می‏فرمایند:
آن‏گاه که در میدان جنگ در مقابل دشمن قرار گرفتید می‏ باید قرارگاه شما در دامنه‏ ی کوه ‏ها ،تپه‏ ها و یا در کنار رودها باشد تا پوشش و حفاظ شما گردد و شما را از دشمن نگهبانی کند.
در صدر اسلام نیز با تکیه بر این اصول ،غزوه‏ی احد با اتکا بر ارتفاعات و گماشتن نگهبانان در نقاط نفوذ و غزوه‏ ی خندق با حفر گودال پیرامون مدینه طرح ‏ریزی شد. بنابراین این امر مهم در زندگی بشریت از قدیم الایام تا حال بوده و همچنان هم هست و خواهد بود. بدون شک بهترین و اثربخش‌ترین راه مقاوم‌سازی در مقابل تهدیدات خارجی کشور ها، سوانح طبیعی و انسان ساخت استفاده از پدافند غیرعامل است چرا که با اتخاذ تدابیر اساسی و مقاومت مدبرانه در مواقع بروز بحران، کشور را در برابر حملات دشمن و آسیب های سوانح مصون می‌دارد و خدشه ای به آسایش و امنیت جامعه و کشور وارد نمی‌شود.

برچسب ها