کودک‌آزاری، دست‌های پیدا و پنهان به قلم بهار سلیمانی تحلیل گر مسائل روانشناختی

کودک‌آزاری، دست‌های پیدا و پنهان به قلم بهار سلیمانی تحلیل گر مسائل روانشناختی
مهر 4, 1400
469 بازدید

    کودک آزاری عبارتست از هرگونه بدرفتاری فیزیکی و یا عاطفی، سواستفاده جنسی، غفلت یا رفتار همراه با بی‌توجهی یا استثمار تجاری یا سایر انواع استثمار، که منجر به آسیب واقعی یا احتمالی به سلامت، بقا، رشد یا کرامت کودک در زمینهٔ روابط یا مسئولیت، اعتماد یا قدرت شود.(تعریف سازمان جهانی بهداشت) کودک‌آزاری تبعات کوتاه‌مدت […]

 

 

کودک آزاری عبارتست از هرگونه بدرفتاری فیزیکی و یا عاطفی، سواستفاده جنسی، غفلت یا رفتار همراه با بی‌توجهی یا استثمار تجاری یا سایر انواع استثمار، که منجر به آسیب واقعی یا احتمالی به سلامت، بقا، رشد یا کرامت کودک در زمینهٔ روابط یا مسئولیت، اعتماد یا قدرت شود.(تعریف سازمان جهانی بهداشت)
کودک‌آزاری تبعات کوتاه‌مدت و بلند‌مدت بسیاری دارند که برخی از این آثار می‌تواند مخفی باشد. ممانعت از حاضر شدن در کلاس درس، محروم کردن او از غذا، حبس در حمام یا زیرزمین نمونهٔ کودک آزاری است. تنبیه بدنی و تجاوز جنسی به کودک هم از انواع کودک آزاری فیزیکی است.
بر اساس پیمان‌نامه حقوق کودک هر فرد زیر ۱۸ سال کودک (یا نوجوان) محسوب می‌شود. به اعتقاد برخی روانشناسان بایستی کودکان را متناسب با سن آن‌ها در زمینه سوءاستفاده جنسی آگاه کرد. تجربه سوءاستفاده جنسی از کودکان در دوره کودکی اتفاق ناخوشایندی است که می‌تواند نتایج آن تا بزرگسالی تداوم پیدا کند و ممکن است در زمان ازدواج و به شکل اختلالات جنسی خود را نشان دهد. آنان معتقدند وجود رفت‌وآمدهای خانوادگی و اجتماعی، فرزندان را در برقراری روابط بین فردی تقویت می‌کند.
کودک‌آزاری نه تنها در دین مبین اسلام عملی قبیح است بلکه قوانین سخت‌گیرانه‌ای هم در قانون برای آن در نظر گرفته شده است، در کشورهای دیگر هم برای جلوگیری یا تنبیه فرد خاطی، قوانین سخت‌گیرانه ای وجود دارد
برای مثال، در آلمان،فرد کودک‌آزاری که بیش از ۲۵ سال سن داشته باشند با نظر موافق کمیسیون پزشکی با استفاده از دارو عقیم می‌شوند. در سوئدنیز قانون مشا‌بهی وجود دارد. در فرانسه و اسپانیا نیز تمهیداتی برای اجرای مورد مشابه انجام گرفته‌است.

اما در ایران طبق ماده ۱۱ «لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان» هر کس مرتکب قتل‌عمد یا ضرب و جرح عمدی کودک یا نوجوان شود و به هر علتی قصاص نشود، علاوه بر پرداخت دیه طبق مقررات، حسب مورد به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مقرر قانونی محکوم خواهد شد.
اما دلایل روانشناختی قربانیان این عمل چیست و چرا کودکان مورد آزار قرار می‌گیرند؟
۱)عدم‌آگاهی والدین یا افراد دیگر که به کودکان آزار می‌رسانند و نمی‌دانند که رفتار آن‌ها کودک آزار است، مانند کسانی که کودکان را تنبیه بدنی می‌کنند، مورد تحقیر و توهین قرار می‌دهند، به نیازهای اساسی آن ها توجهی ندارند و این رفتارها را عادی و معمولی می‌دانند.
۲)فقر، که سبب می‌شود تا کودکان از دسترسی به نیازهای اساسی مانند تغذیه و … محروم شوند یا والدین به‌علت فشارهای مالی با رفتارهای مانند پرخاشگری، خشونت، بی‌توجهی و … کودکان را مورد آزار قرار دهند.
۳)اعتیاد به‌علت خصوصیاتی که در افراد ایجاد می‌کند (مانند پرخاشگری، بی‌مسئولیتی، کاهش عواطف و … ) سبب می‌شود تا کودکان مورد آزار، به‌ویژه از نوع سوء استفاده، قرار گیرند.
۴)اختلالات روانی‌ است و در صورتی‌که والدین به مشکلات روانی مبتلا باشند، با رفتارهای مانند تندخویی، خشونت، ناسازگاری، بی‌توجهی و … که ناشی از اختلالات روانی آن‌هاست، سبب آزار کودکان می‌شوند.
۴)مشکلات خانوادگی؛ مشاجرات و جنجال‌های شدید و طولانی والدین، تعداد زیاد خانواده‌ها ، شیوه‌های تربیتی نامناسب، در برخی موارد وجود پدران یا مادران و … سبب می‌شود که کودکان مورد آزار قرار گیرند، تا حدی که مشکلات خانوادگی یکی از دلایل کودک آزاری به شمار می‌رود.
۵)مشکلات خود کودکان دلیل بعدی‌ست،اطفالی که مشکلات نسبتاً پایدار و شدید دارند بیشتر از سایر کودکان مورد آزار قرار می‌گیرند. به‌عنوان مثال، اطفالی که به امراض جسمی مزمن و طولانی مدت یا مشکلات رفتاری، پرخاشگری، بی‌قراری، بیش‌فعالی، اضطراب، شب ادراری و … دچارند، به علت مشکلاتی که ناخواسته ایجاد می‌کنند و نیز به سبب ناآگاهی والدین از این مشکلات، اغلب مورد آزار جسمی و روانی قرار می‌گیرند.

اما راهکار چیست و چگونه می‌توانیم از کودک آزاری جلوگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه بهتر، آسان‌تر و سریع‌تر از درمان است. برای پیشگیری از کودک آزاری می‌توانیم از راه‌کارهای زیر استفاده کنیم:
۱)دقت در ازدواج و تشکیل خانواده، خودداری از ازدواج‌های تحمیلی، ناشناخته، شتاب‌زده و ازدواج در سنین پایین.
۲)توجه به تنظیم خانواده و شمار مناسب فرزندان.
۳)افزایش آگاهی خود در زمینه پرورش و تربیت فرزندان و شیوه‌های مناسب رفتار با آنان.
۴)پذیرش مسوولیت‌ها و انجام وظایف خود به عنوان پدر، مادر، معلم، سرپرست و … نسبت به کودکان.
۵)آشنایی با حقوق و نیازهای اساسی کودکان.
توجه به صحت جسمی و روانی خود و کاهش فشارهای عصبی و مشکلات رفتاری خود که سبب کودک آزاری می‌شود.
۶)تقویت روحیه کمک کردن هنگام برخورد با مشکلات، و آشنایی با مراکز حمایتی، مشاوره و امداد برای کودکان و خانواده‌ها.

سوال بعدی اینجاست که چگونه می‌توانیم کودک آزاری را کاهش دهیم؟
در پاسخ به این سوال باید چند نکته را در نظر بگیریم
۱)کودکان را بیش‌تر و بهتر بشناسیم؛ شناخت کودکان و نیازهای آنان سبب می‌شود که رفتار بهتری با آن‌ها داشته باشیم. برای این کار می‌توانیم از روش‌های مختلف مانند خواندن کتاب‌های مناسب، شرکت در صنف‌های آموزشی، مشورت کرن با افراد آگاه و … استفاده کنیم.
۲)علت کودک آزاری را بشناسیم؛ کودک آزاری مانند هر رفتار دیگری علتی دارد. سعی کنیم علت آن را پیدا کنیم و با برطرف کردن آن، کودک آزاری را کاهش دهیم. ممکن است برخی از مشکلات را نتوانیم از بین ببریم، در آن‌صورت پذیرش آن بهتر از آزار دادن کودکان است.
۳)از دیگران کمک بگیریم؛ کمک گرفتن و مشورت کردن نشانه هوشیاری و آگاهی است، نه ناتوانی. برای کاهش مشکلات خود می‌توانیم از مراکز مشاوره، اشخاص آگاه و … کمک بگیریم.
۴)آرامش خود را حفظ کنیم؛ زندگی همیشه با مشکلات همراه است، سعی کنیم خشم خود را کنترل کنیم و برای مشکلات چاره‌جویی نماییم. بسیاری از کودک آزاری‌ها در شرایطی انجام می‌گیرد که والدین قادر به کنترل خشم خود نیستند. کنترل خشم آموختنی است و می‌توانیم با تمرین بر خشم خود غلبه کنیم.

برچسب ها